Het basis principe van een touwtrekwedstrijd bestaat uit het "wegtrekken" van het team van de tegenstander over een afstand van vier meter. Dit mag dan een simpele sport lijken, maar om een overwinning bij het touwtrekken te behalen is veel meer nodig dan alleen maar een "bonk" spieren.

In de eerste plaats moeten de acht touwtrekkers van een team een volledige eenheid vormen bij het touwtrekken om kans op enig resultaat te hebben. Dit maakt touwtrekken een TEAMsport bij uitstek. Tijdens de wedstrijden hebben de touwtrekkers niet alleen hun vereende krachten nodig, maar moeten, afhankelijk van de omstandigheden, ook verschillende technieken en taktieken gebruiken om een overwinning in de wacht te kunnen slepen.

Touwtrekken is een teamsport, die zowel fysieke kracht en uit-houdingsvernogen vereist als tevens een grote zelfdiscipline van de individuele touwtrekker in het belang van de teamprestatie.  

De oudste bewijzen voor de sport zijn gevonden in Aziatische landen, waar in de prehistorische tijden touwtrekwedstrijden deel waren van oude ceremonies en erediensten. In Korea bijvoorbeeld organiseerden men touwtrekwedstrijden tussen dorpen om een goede oogst te voorspellen. Later in de geschiedenis werd touwtrekken niet langer verbonden met rituele ceremonies, maar ontwikkelde het zich tot een zuivere fysieke krachtsport. Reliëfvoorstellingen op een muur in de graftombe van Mereruka in Sakkara (Egypte) tonen aan dat touwtrekken al bestond in 2500 v. Chr. In West-Europa start de geschiedenis van het touwtrekken rond het jaar 1000, in de verhalen van de heldhaftige kampioenen uit Scandinavië en Duitsland. In de vijftiende eeuw was touwtrekken een populair tijdverdrijf tijdens toernooien op Franse kastelen en later tijdens toernooien in Groot-Brittannië. 

In Nederland bestaat het touwtrekken al zeer vele jaren. Vanaf 1900 /tot 1930 werd het al beoefend als onderdeel van de atletiek, waarbij ook sporten als kogelstoten e.d. ingedeeld waren.
Verenigingen zoals Achilles uit Arnhem, T.H.O.R. uit Doesburg en Kunst en Kracht uit Culemborg waren topploegen uit die tijd. Van 1900 tot 1920 is touwtrekken als onderdeel van de atletiek zelfs een Olympische sport geweest, de medaille winnaars in die periode waren:

Nadat het touwtrekken na 1930 geen onderdeel van deze atletiekgroep meer vormde, is het als wedstrijdsport gedurende enige tijd van het toneel verdwenen.
Echter als spel is het steeds blijven bestaan, met name tijdens de jaarlijkse kermissen en dergelijke evenementen werd touwtrekken nog steeds gedaan.

Omstreeks 1950 werd het touwtrekken in een aantal landen niet meer uitsluitend als spel gedaan, maar ging men het touwtrekken weer als een sport bezien.
Teneinde de uniforme spelregels voor het touwtrekken te ontwikkelen, werden in diverse landen nationale touwtrekbonden opgericht. Zo ook in Nederland, waar in 1959 de Achterhoekse Touwtrek Bond (A.T.B.) werd opgericht (later omgedoopt tot Nederlandse Touwtrek Bond).

Terwijl het touwtrekken zich op nationale basis in de diverse landen ontwikkelde, ontstond er ook een behoefte aan internationale wedstrijden. Daarom namen in 1964_yier landen, te weten Engeland, Zweden, Denemarken en Nederland het initiatief tot het oprichten van een internationale touwtrekkers federatie, de T.W.I.F. (Tug of War International Federation)
In datzelfde jaar al, werd het eerste Wereld Kampioenschap gehouden in het Zweedse Malmö, waar Engeland het eerste kampioenschap behaalde. Na deze internationale touwtrekcontacten werd het voor de touwtrek-bond in Nederland noodzakelijk om als nationale bond te kunnen optreden.
In 1965 sloot de Nederlandse Touwtrek Bond zich aan bij de Nederlandse Sport Federatie.
Daarna is het touwtrekken voortdurend verder uitgebreid, zowel nationaal als internationaal.

Bij de TWIF zijn momenteel 35 landen aangesloten, verdeeld over de vijf continenten van de wereld. Ook in Nederland is het touwtrekken de laatste jaren enorm uitgebreid; het touwtrekken als wedstrijdsport wordt nu in het gehele land beoefent.

a. spanning van het touw (trekkracht tegenstander)
b. gewicht van de trekker (zwaartekracht)
c. trekkracht van de trekker
 

De voeten
Beide hielen moeten goed in de grond geslagen zijn, de voeten 30 - 40 cm. uit elkaar en de voet onder het touw 20 cm. teruggeplaatst. Er kan geen maximale kracht worden ontwikkeld wanneer de voeten plat op de grond staan. Indien de voeten te dicht bij elkaar staan zal geen stabiele stand worden verkregen, waardoor het
team snel kan gaan "slingeren". Dit zijn beide fouten, die bij nieuwe touwtrekkers veel voorkomen.

De benen
Het linkerbeen blijft gestrekt, met het doel de spanning van een eventuele aanval van de tegenpartij op te vangen. Het rechterbeen, dat licht gebogen is, is bedoeld om de eerste spanning te gaan leveren wanneer een aanval wordt ingezet of de trekspanning wordt opgevoerd en tevens om de juiste hoogte te handhaven.

Het lichaam en de handen
Het lichaam moet zo dicht mogelijk bij het touw blijven in een positie waarbij de handen boven of achter de knieën, boven de dijbenen zijn. met de handpalmen naar boven. Steeds proberen om de handen niet voor de knieën te laten komen en zeker niet voor de voeten, omdat een team in deze situatie uitermate zwak is.

Optimale kracht bij hoek van 120 graden in de knieholte en 100 graden in de heup.

Lopen aan het touw
Een tegenstander die goed "ingegraven" staat en de klappen opvangt, zal evenwel toch naar voren komen als ze maar sterk genoeg onder spanning worden gezet.
De snelheid waarmee zij naar voren komen bepaalt, hoe er gestapt moet worden, d.w.z.:
o lopen - snel aan het touw lopen
o achteruit duwen - langzaam aan  het touw stappen
o onder druk - stap voor stap aan het touw stappen

Lopen moet normaal gesproken aan de stelling worden beoefend. Stel-lingwerk moet beginnen met redelijk lichte gewichten, b.v. 300 - 350 kg Dit lijkt erg licht, maar het doel van dit stadium van training is, om de techniek van " aan het touw lopen" te perfectioneren. Deze lichte gewichten kunnen in een later stadium ook worden gebruikt bij het oefenen van snel lopen, en kunnen ook gebruikt worden wanneer er maar weinig trekkers aanwezig zijn op een training.
Het ideaal is een bak of pallet waarop de gewichten gemakkelijke verwisseld kunnen worden.

Lopen
De lichaamshouding hierbij verschilt slechts weinig met de basispositie, De hoek van het lichaam moet zo laag mogelijk zijn (afhankelijk van de balans) en wanneer daarbij achterover gevallen zou worden, moet dit voorkomen worden door sneller kleine stapjes te maken, niet door grotere stappen te nemen.

Belangrijke punten bij het lopen:
a. lichaam in een gestrekte lijn en licht naar het touw toegedraaid.
b. heupen omhoog gedrukt naar het touw
c. touw onder de oksel, terwijl de linker schouder hoger is dan het touw
d. op de hielen lopen met pasjes van 15-30 cm.
e. loopbewegingen vanuit de heupen.
f. elke trekker moet zich richten op het tempo van de man voor hem.
g. voorkomen dat men met de benen te hard loopt, waardoor het lichaam voorover gebogen komt te staan. l Dit is een fout die in het begin veel zal worden gemaakt.

Achteruit duwen
De ideale lichaamshouding voor deze techniek ligt ongeveer tussen de "basis-" en de "onder-spanning"positie.
Aan de stelling moeten nu zwaardere gewichten worden gebruikt dan bij het lopen.
Belangrijkste punten bij het achteruit duwen:
a. lichaam en schouder ongeveer dwars naast het touw. b. de heupen omhoog drukken zodat in ieder geval het lichaamsgewicht niet aan het touw hangt.

De rug- en buikspieren moeten zwaar gespannen blijven om het touw onder spanning te kunnen houden.
c. spanning opvoeren door met beide benen de hielen weg te duwen.
d. handen moeten achter de knieën blijven, d.w.z. boven de dijbenen (om te voorkomen dat men voorover komt te zitten).

Onder druk
Belangrijkste punten voor de positie "onder druk":
a. benen en voeten als in de basispositie.
b. lichaam in de heupen en middel gebogen.
De spanning in het touw wordt opgevoerd d.m.v. gebruikmaking van dij-, buik- en rugspieren te proberen, het touw weer naar achteren te "persen" (tot de basispositie).
c. handen boven of achter het kniegewricht, d.w.z. niet bij de voeten.
Beide posities moeten gedemonstreerd en geoefend worden aan een "dood" touw, b. v. een vast touw aan een boom. Zet de trekker in deze pö'sitie terwijl dan uitleg wordt gegeven en gecontroleerd wordt op de juiste houding en waar nodig gecorrigeerd.

Gespannen trekken
Spanning op het touw zetten, wordt in eerste instantie bereikt door zich vanuit de gebogen positie weer in de basispositie te drukken. Wanneer het touw dan weer doorgetrokken is en het lichaam bijna in de basispositie is, moet met de voeten achteruit gestapt worden, zodat het lichaam weer in de gebogen spanningspositie komt. Daarna herhaalt zich het geheel weer, waardoor een constante spanning in het touw blijft door gebruik van rug-, buik- en dijspieren.

Onder spanning stappen (voor de gevorderden)
Indien een team trekt en de spanning gaat opvoeren, moet elke trekker individueel te werk gaan, d.w.z. het behoeft niet gelijktijdig te gebeuren, echter: niet op eigen houtje tekeer gaan. Dat betekent dat nog steeds als team getrokken wordt, door elkaar op de hoogte te houden van wat men doet.
Het doel daarbij is om de tegenstander voortdurend onder de maximale mogelijke spanning te houden.
Daarom verdient het bij deze techniek de voorkeur, dat de teamleden afzonderlijk stapjes naar achteren doen en niet allen tegelijk omdat dit zou kunnen resulteren in een spanningsverlies.